Latest Entries »

Image

(ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਫੋਟੋ ਦੀ ਕਾਪੀ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਪੰਡੋਰੀ ਨਿੱਜਰਾਂ ਨੇ ਆਦਮਪੁਰ ਦੇ ਬੱਸੇ ਅੱਡੇ  ‘ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਰਾ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਫੋਟੋ ਬਾਰੇ ਤਰ੍ਹ੍ਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਸਾਲੇ  ‘ਹੁਣ’ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਵਲੋਂ ਸੰਨ 2010 ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੁਆਬ, ਜਿਹੜਾ ‘ਹੁਣ’ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੰਕ ਵਿਚ ਛਪਿਆ, ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਪਿਛਲਮੋੜਾ ਲੈ ਲਿਆ।)  

 

ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੋਟੋ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ 
ਸ੍ਰੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੋਟੋ ਬਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ, ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ, ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਬਾਰੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦਾ ਕੇਸ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਾਮਰੇਡ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ (ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ) ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹੋਵੇ।
ਇਥੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੌਮੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਸਨ। 1922-23 ਦੌਰਾਨ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ ਮੋਰਚੇ ਅਤੇ ਮੁੜ 1923-26 ਦੌਰਾਨ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਾਰਣ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਬੰਦ ਰਹੇ ਸਨ। 1927 ਵਿਚ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇੜਲੀ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿਚ ਬੰਦ ਰਹੇ ਸਨ। 1927-32 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬੱਬਰ ਕੇਸ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਲਾਲਾ ਰਘੂਨਾਥ ਸਹਾਏ ਦੇ ਮੁਣਸ਼ੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਂਡਰਸ ਕੇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਕੀਲ ਮੰਡਲੀ ਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। 1932 ਵਿਚ ਮੁਣਸ਼ੀਪੁਣਾ ਛੱਡ ਪਿੰਡ ਪਰਤਣ ਤੇ ਉਹ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਕੇਸ ਦਾ ਮੁਕੰਮਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਆਏ ਸਨ। 1947 ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਫਾਇਦੇ ਉਠਾਉਣ ਦੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿੱਠਊਆਂ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ 1951 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।  
ਬੱਬਰ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਬਣਦੀ ਥਾਂ ਦੁਆਉਣ ਲਈ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੇ ਬੱਬਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਰੇਡ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਕਾਰਣ ਕਾਮਰੇਡ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ ਇਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡ ਅਕਾਰੀ ਰਚਨਾ ”ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ 1986 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਵਯੁਗ ਪਬਵਿਸ਼ਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ  ਵਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।     
20 ਦਿਸੰਬਰ, 2009 ਦੇ ‘ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਐਤਵਾਰਤਾ’, ਵਿਚ ਵਾਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਪਰਹਾਰ ਦੇ ਲੇਖ ”ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ, ਪੰਡੋਰੀ ਨਿੱਝਰਾਂ” ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵੀ ਪੱਖ ਉੱਭਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।  
ਇਤਿਹਾਸ ਵਲ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੰਬੰਧੀ ”ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ” ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦਰਜ਼ ਹਨ –   
 ”ਯੋਧਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਇਕ ਇਕ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। … ਤੇ ਏਸੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੋਟ ਰਲਾਉਣਾ ਬੱਬਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਮਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ”    
ਇਸੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ‘ਬੱਬਰ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ’ ਵਿਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ,
”ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ …. ਇਹ ਮੇਰੀ ਵਸੀਅਤ ਸਮਝੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੁਸ਼ਤ-ਦਰ-ਪੁਸ਼ਤ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਵਡਮੁੱਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਸਮਝ ਕੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹਨੂੰ ਘੋਖਣਾ ਚਾਹੇ, ਉਹਨੂੰ … ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਵੇ।”
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੇ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਸੰਬੰਧੀ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ‘ਆਰਸੀ’ ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ, 1980 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ”ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ” ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਹੈ।   ਇਸੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ”ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ”, ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਰੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੋਗਾ ਵਲੋਂ 1985 ਵਿਚ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਐਡੀਸ਼ਨ 2000 ਵਿਚ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿਚ ਛਪੇ ਲੇਖ ‘ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਭੁਲੇਖਾ ਕਿਉਂ ?’ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਖੋਜ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜਰਨਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਪ੍ਰੋ. ਜਗਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, ”ਅਸਲੀ ਤਸਵੀਰ ਸ੍ਰੀ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਜਰ ਕੋਲ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਚੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਏ ਸਨ ਅਤੇ 1949 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।”
ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਦੇ ਲੇਖ ”ਵਾਰਤਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ” ਵਿਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ 1930 ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਚੋਂ ਸਮਗਲ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਪੁਜਦਾ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਉਪਰੋਕਤ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ”ਹਾਂ, ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।”  
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਜੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਤਸਵੀਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਪੀਆਂ” ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ 1952 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।  ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ‘ਈਮਾਨਦਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ’ ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ”ਇਹ ਅਫ਼ਸਰ ਬਾਪੂ ਜੀ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ।”
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਜਿਹੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਤਦ ਜਦ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਥੇ ਇਹ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ 1980 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।  
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਨਾ ਤਾਂ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸੰਬੰਧੀ ਦਾਅਵਾ ਕੌਮੀ ਮੁਕਤੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ‘ਪਾਸਕੂ’ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਜਦ ਕਿ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਕਾਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਇਕ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਹਾਂ ਫੋਟੋ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੁਲੇਖਾ ਕੁਝ ਅਖੌਤੀ ਸਿੱਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਇਸ ਫੋਟੋ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ‘ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀ ਫੋਟੋ’ ਵਜੋਂ ਛਾਪ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿੰਘ ਸਜ ਜਾਣ ਵਜੋਂ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।   

*************

– ਕੁਲਵਿੰਦਰ     

ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਭੁਵਨ ਸ਼ੋਮ' ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਛੱਡੀ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ

ਜਲੰਧਰ : ਲੰਘੇ ਐਤਵਾਰ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਿਰਨਾਲ ਸੇਨ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਭੁਵਨ ਸ਼ੋਮ’ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਭੁਵਨ ਸ਼ੋਮ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਅਸੂਲਪ੍ਰਸਤ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਹ ਦਿਹਾਤ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਨਿਕੱਲਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਕੁੜੀ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੁੜੀ ਉਸ ਟਿਕਟ ਬਾਬੂ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਉਹ ਤਹੀਕਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਥਾ ਦਿ ਪੀਪਲਜ਼ ਵਾਇਸ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਰੌਚਕ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿਨਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭੁਵਨ ਸ਼ੋਮ ਜਿਹੇ ਬਹੁਪਰਤੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਤਪਲ ਦੱਤ ਜਿਹਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੀ ਸਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਨਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਸੰਸਥਾ ਦਿ ਪੀਪਲਜ਼ ਵਾਇਸ ਵਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ, ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

download
National Award winning Punjabi film “Anhey Ghorey Da Daan” (“Alms for the Blind Horse”) focusing on the lives of villagers battling the realities of industrial development is releasing in Delhi, Mumbai, Jalandhar and Ludhiana on August 10.
It has been made by Gurvinder Singh, who specialises in documentary films. He graduated in film direction at Film and Television Institute of India, Pune, in 2001. His documentaries include “Legs Above My Feet” and “Kavalam”.
Though the debutant feature film director lived in Delhi throughout his growing up years, his roots lay in his native State. And he wanted to use the creative medium of cinema to highlight how lower caste farmers in Punjab were being oppressed.
Gurvinder, who acknowledges the immeasurable contribution of late cinema doyen Mani Kaul in moulding his cinematic sensibilities, says the late filmmaker was instrumental in teaching him what cinema was all about.
“Mani was my mentor who taught me the basics of filmmaking. I had the privileged of working under him. National Film Development Corporation had requested Mani Kaul to be the creative producer of this Punjabi film. Unfortunately he was dogged with ill-health and was bed-ridden. Even then I would seek suggestions from him. Indeed it is very sad that he could not live long to watch the film’s screening.”
Noting that his directorial venture was based on Prof. Gurdial Singh’s novel, Gurvinder says though the book is set in 1970s it points out some relevant issues like migration, alienation of lower caste and zamindars indulging in bullying are still contemporaneous.
“My film talks about the trial and tribulations of a Dalit family. I deliberately chose to use the village of Sivian near Bhatinda because I was familiar with the place as I had made a documentary on folk ballads there. Instead of regular actors from films and theatre, I took villagers as my actors. As non-actors they could express themselves. I did not want any actor because he would not have been able to play the part of a villager with conviction. For me the character’s face was more important. Secondly I could not take any actor because he would not have looked like a lower caste.”
On the need to director his debut film in Punjabi, Gurvinder says: “What is the harm of making a film in one’s mother tongue? If filmmakers like me do not make a film in Punjabi then it would signal death of the language. I do not want to be part of the rat race of Hindi films. How would Punjabi literature survive? I have friends in Bollywood but am not working on any Hindi film.”
The filmmaker is not even willing to dub his film into Hindi. He argues that each language has its own aesthetics and the moment he dubs “Anhey Ghorey Da Daan” into Hindi, it will lose its charm and individuality.
Gurvinder is making another Punjabi film that has Operation Bluestar as background. He insists that his film does not talk about the Operation but it portrays how people were affected by it.
“I was in Delhi when the Operation Bluestar was launched. After the assassination of Indira Gandhi, when riotous mobs were killing Sikhs, my Hindu neighbour gave me shelter. From the window I could see our gurdwara being burnt. The anti-Sikh riots left a deep impression on me. ”

Invitation

Towards Cinema of Revolution …

The People’s Voice is an organization promoting progressive ideology through electronic means. Established in the year 2001, the People’s Voice made a niche in the field of progressive art and cultural activities. In order to introduce progressive and thought provoking art, the People’s Voice organizes film shows and holds interactions with filmmakers. Its members contribute regularly in print media and other forum on issues relating to art and culture.

Apart from this the People’s Voice organizes Dalhousie Film Meet every year. The event has proven a unique experience for participants.

3rd  Dalhousie Film Meet is being organized by the People’s Voice from 11-13 October, 2013 at Dalhousie. The three days affair is divided in four sessions, two sessions on 12th and one session each on 11th and 13th October. The broad details of the event are as under:

 

11th October, 2013

Session I :     Screening of Documentary films

 12th October, 2013

Session II :     Presentation of Paper on Cinema

Session III :   Screening of a film and interaction with its filmmaker

13th October, 2013

Session IV :     Screening of a Classic film

All sessions will be followed by discussion on the films screened.

 

For participation in the event, Interested persons can contact at the following links:

Mobile No.9478310837

E-Mail: peoplesvoice2001@gmail.com

Note:

1. For applying, kindly mail a brief resume at the given Email ID.

2. Keeping in view of limited resources  the organization is not in position to adjust each and every candidate; interested applicants may apply well in advance.

3. Kindly note that event is not directly linked with film making.

4. The boarding and lodging arrangement at Dalhousie, and transport arrangement from Jalandhar onwards will be made by the organization.

5. For participation a minimum contribution will be Rs.1500/-.

6. The amount of contribution is to be deposited with the organization, only after confirmation, on or before 15th September, 2013   

7.  The last date for apply is 14th, September 3, 2013 and that of withdrawal of names is 20th September, 2013 after this date the amount of contribution will not be refunded.

Film Show by The People's Voice on 31st

a story writer and two direcoters
http://peoplesvoicejal.blogspot.in/2013/03/film-show-by-peoples-voice-on-31st-mrach.html

Kissa Kursi Ka

The People’s Voice presents :

Date & Time : On 25th Nov, 2012 at 4 PM
Venue : Desh Bhagat Yadgar Hall, Jalandhar

Offside InvitationIranian Film ‘Offside’ by Jafar Panhi will be screened on 29th Aplir at Desh Bhagat Yadgar Hall, Jalandhar by People’s Voice. The details are given below:

Language : Presian with English Subtitles
Duration : 93 Minutes
Vanue : Desh Bhagat Yadgar Hall, Jalandhar
Date & Time : 29th April, 2012 at 5 P.M.
You are cordially invited

Offside is a 2006 Iranian film directed by Jafar Panahi, about girls who try to watch a World Cup qualifying match between Iran and Bahrain but are forbidden by law because of their sex. Female fans are not allowed to enter football stadiums in Iran on the grounds that there will be a high risk of violence or verbal abuse against them. The film was inspired by the director’s daughter, who decided to attend a game anyway. The film was shot in Iran but its screening was banned there.Most of the characters in the film are not named. The film was filmed at an actual stadium, at a real life qualifying match for the Iranian National team.
About Driector:
Jafar Panahi is an Iranian filmmaker and is one of the most influential filmmakers in theIranian New Wave movement. He has gained recognition from film theorists and critics worldwide and received numerous awards including the Golden Lionat the Venice Film Festival and the Silver Bear at the Berlin Film Festival.On 20 December 2010, Jafar Panahi was handed a six-year jail sentence and a 20-year ban on making or directing any movies, writing screenplays, giving any form of interview with Iranian or foreign media as well as leaving the country. Panahi’s first feature film came in 1995, entitled White Balloon. This film won a Camera d’Or at the Cannes Film Festival. His second feature film, The Mirror, received the Golden Leopard Award at the Locarno Film Festival. His most notable offering to date has been The Circle (2000), which criticized the treatment of women under Iran’s Islamist regime. Jafar Panahi won theGolden Lion, the top prize at the Venice Film Festival for The Circle, which was named FIPRESCI Film of the Year at the San Sebastián International Film Festival, and appeared on Top 10 lists of critics worldwide.Panahi also directed Crimson Gold in 2003, which brought him the Un Certain Regard Jury Award at the Cannes Film Festival. During that time Panahi was detained in the JFK airport, New York, while taking a connection from Hong Kong to Montevideo, after refusing to be photographed and fingerprinted by the immigration police. After being chained and waiting for several hours, he was finally sent back to Hong Kong.
________________________________________
The People’s Voice Bhargo Camp, Jalandhar Contact: Salish – 9463592971


This is Not a Film – review
Smuggled out of Iran inside a cake, Jafar Panahi’s latest film is a remarkable addition to the literature of oppression.
The news can be followed at :
http://www.irishtimes.com/newspaper/theticket/2012/0330/1224314064968.html